Του Γιώργου Χ
Πρόκειται για την πιο γνωστή και σημαντική ναυμαχία του B' Παγκοσμίου Πολέμου στον Ειρηνικό, όπου το Αμερικανικό ναυτικό(USN) κατάφερε να πλήξει σοβαρά τις Ιαπωνικές ναυτικές δυνάμεις. Μπορεί να χαρακτηριστεί ως "game changer" μάχη-ναυμαχία. Μετά από αυτό το Αμερικανικό ναυτικό απέκτησε την πρωτοβουλία στο Μέτωπο του Ειρηνικού.
Το διάστημα από 4 έως 7 Ιουνίου 1942, η ευρύτερη θαλάσσια περιοχή των νήσων Midway στον Ειρηνικό Ωκεανό, αποτέλεσε το πεδίο μάχης των ναυτικών δυνάμεων της Ιαπωνίας υπό τον Ναύαρχο Isoroku Yamamoto και των ΗΠΑ υπό τον Ναύαρχο Chester Nimitz.
Πρόκειται για την πιο γνωστή και σημαντική ναυμαχία του B' Παγκοσμίου Πολέμου στον Ειρηνικό, όπου το Αμερικανικό ναυτικό(USN) κατάφερε να πλήξει σοβαρά τις Ιαπωνικές ναυτικές δυνάμεις. Μπορεί να χαρακτηριστεί ως "game changer" μάχη-ναυμαχία. Μετά από αυτό το Αμερικανικό ναυτικό απέκτησε την πρωτοβουλία στο Μέτωπο του Ειρηνικού.
Το διάστημα από 4 έως 7 Ιουνίου 1942, η ευρύτερη θαλάσσια περιοχή των νήσων Midway στον Ειρηνικό Ωκεανό, αποτέλεσε το πεδίο μάχης των ναυτικών δυνάμεων της Ιαπωνίας υπό τον Ναύαρχο Isoroku Yamamoto και των ΗΠΑ υπό τον Ναύαρχο Chester Nimitz.
Οι Ιάπωνες μετά το επιτυχές αιφνιδιαστικό πλήγμα στο Pearl Harbor(7 Δεκεμβρίου 1941) ήθελαν να εξουδετερώσουν αυτή τη φορά τα αεροπλανοφόρα του Αμερικανικού Ναυτικού. Μετά το Περλ Χάρμπορ οι Ιάπωνες είχαν την ναυτική υπεροπλία σε θωρηκτά και καταδρομικά, αλλά δεν είχαν την πλήρη κυριαρχία στον Ειρηνικό Ωκεανό.
θεωρούσαν ότι μετά το Περλ Χάρμπορ, μία ακόμα ήττα των Αμερικανών με απώλεια και των αεροπλανοφόρων τους θα έκαμπτε την θέληση των Αμερικανών για αντίσταση και θα τους ανάγκαζε να διαπραγματευτούν το τέλος της Μάχης του Ειρηνικού.
Το σχέδιο των Ιαπώνων ήταν να απομονώσουν και να καταστρέψουν τον Αμερικανικό στόλο, να καταλάβουν το σύμπλεγμα νησιών του Midway και να το χρησιμοποιήσουν ως βάση για μετέπειτα επιθέσεις ακόμα και στην περίπτωση που οι ΗΠΑ δεν συνθηκολογούσαν παρά την τυχόν απώλεια αεροπλανοφόρων τους
Ο ιαπωνικός στόλος αποτελείτο από 8 αεροπλανοφόρα, 11 θωρηκτά, 22 καταδρομικά, 65 αντιτορπιλικά, 21 υποβρύχια και τα διάφορα πλοία υποστηρίξεως/βοηθητικά.
Ο Ιάπωνας ναύαρχος Yamamoto σχεδίαζε με την κατάληψη των στρατηγικής σημασίας νήσων, να παρασύρει σε ναυμαχία τον αμερικανικό στόλο που θα έσπευδε προς αντιμετώπιση της Ιαπωνικής αποβατικής δύναμης.
Χώρισε τις δυνάμεις του ως εξής:
1) Στα 4 ισχυρότερα αεροπλανοφόρα (Akagi, Kaga, Soryu Hiryu) ανέθεσε την αποστολή καταστροφής των αντιστοίχων αμερικανικών αεροπλανοφόρων.
2) 2 αεροπλανοφόρα θα συνόδευαν την αποβατική δύναμη κατά των νήσων Midway.
3) 2 αεροπλανοφόρα θα κατελάμβαναν 2 από τις 14 Αλεούτιες νήσους, στην Βερίγγειο θάλασσα, προς παραπλάνηση του εχθρού.
Ο Ιάπωνας ναύαρχος Yamamoto διοικούσε τον στόλο του από το θωρηκτό «Yamato», ένα πραγματικό πλωτό θηρίο 71.659 τόνων (με πλήρες φορτίο) με ισχυρή θωράκιση και πολύ βαριά οπλισμένο με 9 πυροβόλα διαμετρήματος 460 χιλιοστών, 12 πυροβόλα των 155 χιλιοστών, 12 πυροβόλα των 127 χιλιοστών, 24 πυροβόλα των 25 χιλιοστών και 4 πυροβόλα των 13 χιλιοστών.Ήταν το μεγαλύτερο θωρηκτό του κόσμου.
Ο Αμερικανός ναύαρχος Nimitz είχε 3 αεροπλανοφόρα (Enterprise, Hornet, Yorktown), δεν είχε ούτε ένα θωρηκτό, 8 καταδρομικά(το ένα πιο βαρύ από τα υπόλοιπα αλλά όχι θωρηκτό), 17 αντιτορπιλικά, 16 υποβρύχια και τα διάφορα πλοία υποστηρίξως/βοηθητικά.
Η αναλογία δυνάμεων ήταν από κάθε άποψη υπέρ των Ιαπώνων.
Παραπάνω από διπλάσια στα αεροπλανοφόρα(8 προς 3), 11 προς 0 στα θωρηκτά, παραπάνω από διπλάσια στα καταδρομικά (22 προς 8), 65 προς 17 στα αντιτορπιλικά και μια σχετική ισορροπία δυνάμεων στα υποβρύχια 21 προς 16.
'Όμως οι Αμερικανοί είχαν έναν "μεγάλο άσσο στο μανίκι τους": Είχαν "σπάσει" τον ναυτικό κώδικα επικοινωνιών των Ιαπώνων με τον ικανότατο Αντιπλοίαρχο πληροφοριών Joshepf Rochefort. Το Αμερικανικό Ναυτικό γνώριζε με λεπτομέρειες την ημερομηνία και το μέρος της Ιαπωνικής επίθεσης.
Οι Ιάπωνες από τη μεριά τους είχαν λανθασμένες πληροφορίες για τις δυνάμεις των Αμερικανών.
Η αμερικανική αρμάδα με διαταγή του ναύαρχου Nimitz λαμβάνει θέσεις πολύ βορειότερα από τα Midway, εκτός της ακτίνας δράσης των ιαπωνικών ναυτικών αναγνωριστικών αεροπλάνων.
Πριν καν αρχίσει η μάχη, ο παράγοντας του αιφνιδιασμού(+ την υπεροπλία τους), στον οποίο υπολόγιζαν οι Ιάπωνες για τον αεροπορικό βομβαρδισμό της αμερικανικής βάσης στα Midway, δεν εξασφαλίζει κανένα πλεονέκτημα. Οι Ιάπωνες εκτός του ότι ο κώδικας επικοινωνίας τους είχε παραβιαστεί δεν διαθέτουν ούτε συστήματα ραντάρ και τηρούν σιγή ασυρμάτου κατά τη διάρκεια της επιχείρησης. Επίσης τα θωρηκτά τους δεν τους έδωσαν το παραμικρό πλεονέκτημα διότι παρέμειναν θεατές.
Ο υποναύαρχος Ναγκούμο επικεφαλής της μισής(4) Ιαπωνικής δύναμης αεροπλανοφόρων, αρχικά είχε διατάξει να φορτωθούν βόμβες στα αεροπλάνα για βομβαρδισμό στα νησιά Midway με δεύτερο Ιαπωνικό αεροπορικό κύμα. Μετά όμως από αναφορά Ιαπωνικού αναγνωριστικού αεροπλάνου ότι τελικά εντόπισε την θέση των Αμερικανικών αεροπλανοφόρων ο Ναγκούμο άλλαξε γνώμη και διέταξε να φορτωθούν τορπίλες για άμεση επίθεση στα αμερικανικά αεροπλανοφόρα. Αυτή ήταν η μοιραία απόφαση διότι την ίδια στιγμή γύρισαν τα αεροπλάνα του πρώτου ιαπωνικού αεροπορικού κύματος και ζήτησαν επιτακτικά να προσγειωθούν λόγω εξαντλήσεως καυσίμων. Οι Ιάπωνες τεχνικοί καταστρώματος εργάζονταν με απίστευτη ταχύτητα και πειθαρχία αλλά ενάντια σε κάθε Ιαπωνική πρόβλεψη τα 4 αεροπλανοφόρα της ομάδας του Υποναυαρχου Ναγκούμο θα δεχτούν αιφνιδιαστική επίθεση αμερικανικών τορπιλοβόλων αεροπλάνων.
Ιαπωνικά καταδιωκτικά τα εμπόδισαν όσο μπόρεσαν αλλά σχεδόν ταυτόχρονα τα Ιαπωνικά αεροπλανοφόρα δέχτηκαν και επίθεση αμερικανικών αεροπλάνων κάθετης εφόρμησης(Douglas SBD Dauntless).
Οι Αμερικανοί επιτέθηκαν τη στιγμή που τα καταστρώματα των ιαπωνικών αεροπλανοφόρων ήταν γεμάτα με ιαπωνικά αεροπλάνα που άλλα προσγειώνονταν(πρώτο κύμα) και άλλα απογειώνονταν(δεύτερο κύμα) και χιλιάδες τόνους βομβών και τορπιλών που ήταν "χύμα" στο κατάστρωμα προς φόρτωση στο μεγαλύτερο ποσοστό του δεύτερου ιαπωνικού κύματος που ακόμα δεν είχε απογειωθεί.
Οι αμερικανικές βόμβες έσκασαν "κέντρο" στα καταστρώματα των Ιαπωνικών αεροπλανοφόρων . Ακολούθησαν διαδοχικές εκρήξεις, ανθρώπινες κραυγές, μια τρομακτική κόλαση πυρός και απίστευτες εικόνες. Μέσα σε μόνο πέντε λεπτά -μεταξύ 10.25′ και 10.30′ - του πρωινού της 4ης Ιουνίου 1942, η σύγκρουση στον Ειρηνικό θα κριθεί οριστικά υπέρ των Αμερικανών.
Το αποτέλεσμα ήταν να βυθιστούν 4 Ιαπωνικά αεροπλανοφόρα και ένα καταδρομικό, ενώ οι Ιάπωνες κατάφεραν να βυθίσουν μόνο ένα Αμερικανικό αεροπλανοφόρο, το USS Yorktown και μόνο ένα αντιτορπιλικό, το USS Hammann.
Η μεγάλη απώλεια(η μισή δύναμη των αεροπλανοφόρων τους και τα ποιοτικά καλύτερα εξ αυτών) ήταν σοβαρότατο πλήγμα για τον Ιαπωνικό στόλο. Η αδυναμία αντικατάστασής τους από τα Ιαπωνικά ναυπηγεία, περιόρισε την ναυτική δράση των Ιαπώνων κατά τη συνέχεια του πολέμου.
Το σχέδιο των Ιαπώνων ήταν να απομονώσουν και να καταστρέψουν τον Αμερικανικό στόλο, να καταλάβουν το σύμπλεγμα νησιών του Midway και να το χρησιμοποιήσουν ως βάση για μετέπειτα επιθέσεις ακόμα και στην περίπτωση που οι ΗΠΑ δεν συνθηκολογούσαν παρά την τυχόν απώλεια αεροπλανοφόρων τους
Ο ιαπωνικός στόλος αποτελείτο από 8 αεροπλανοφόρα, 11 θωρηκτά, 22 καταδρομικά, 65 αντιτορπιλικά, 21 υποβρύχια και τα διάφορα πλοία υποστηρίξεως/βοηθητικά.
Ο Ιάπωνας ναύαρχος Yamamoto σχεδίαζε με την κατάληψη των στρατηγικής σημασίας νήσων, να παρασύρει σε ναυμαχία τον αμερικανικό στόλο που θα έσπευδε προς αντιμετώπιση της Ιαπωνικής αποβατικής δύναμης.
Χώρισε τις δυνάμεις του ως εξής:
1) Στα 4 ισχυρότερα αεροπλανοφόρα (Akagi, Kaga, Soryu Hiryu) ανέθεσε την αποστολή καταστροφής των αντιστοίχων αμερικανικών αεροπλανοφόρων.
2) 2 αεροπλανοφόρα θα συνόδευαν την αποβατική δύναμη κατά των νήσων Midway.
3) 2 αεροπλανοφόρα θα κατελάμβαναν 2 από τις 14 Αλεούτιες νήσους, στην Βερίγγειο θάλασσα, προς παραπλάνηση του εχθρού.
Ο Ιάπωνας ναύαρχος Yamamoto διοικούσε τον στόλο του από το θωρηκτό «Yamato», ένα πραγματικό πλωτό θηρίο 71.659 τόνων (με πλήρες φορτίο) με ισχυρή θωράκιση και πολύ βαριά οπλισμένο με 9 πυροβόλα διαμετρήματος 460 χιλιοστών, 12 πυροβόλα των 155 χιλιοστών, 12 πυροβόλα των 127 χιλιοστών, 24 πυροβόλα των 25 χιλιοστών και 4 πυροβόλα των 13 χιλιοστών.Ήταν το μεγαλύτερο θωρηκτό του κόσμου.
Ο Αμερικανός ναύαρχος Nimitz είχε 3 αεροπλανοφόρα (Enterprise, Hornet, Yorktown), δεν είχε ούτε ένα θωρηκτό, 8 καταδρομικά(το ένα πιο βαρύ από τα υπόλοιπα αλλά όχι θωρηκτό), 17 αντιτορπιλικά, 16 υποβρύχια και τα διάφορα πλοία υποστηρίξως/βοηθητικά.
Η αναλογία δυνάμεων ήταν από κάθε άποψη υπέρ των Ιαπώνων.
Παραπάνω από διπλάσια στα αεροπλανοφόρα(8 προς 3), 11 προς 0 στα θωρηκτά, παραπάνω από διπλάσια στα καταδρομικά (22 προς 8), 65 προς 17 στα αντιτορπιλικά και μια σχετική ισορροπία δυνάμεων στα υποβρύχια 21 προς 16.
'Όμως οι Αμερικανοί είχαν έναν "μεγάλο άσσο στο μανίκι τους": Είχαν "σπάσει" τον ναυτικό κώδικα επικοινωνιών των Ιαπώνων με τον ικανότατο Αντιπλοίαρχο πληροφοριών Joshepf Rochefort. Το Αμερικανικό Ναυτικό γνώριζε με λεπτομέρειες την ημερομηνία και το μέρος της Ιαπωνικής επίθεσης.
Οι Ιάπωνες από τη μεριά τους είχαν λανθασμένες πληροφορίες για τις δυνάμεις των Αμερικανών.
Η αμερικανική αρμάδα με διαταγή του ναύαρχου Nimitz λαμβάνει θέσεις πολύ βορειότερα από τα Midway, εκτός της ακτίνας δράσης των ιαπωνικών ναυτικών αναγνωριστικών αεροπλάνων.
Xάρτης της ναυμαχίας των Μidway
Πριν καν αρχίσει η μάχη, ο παράγοντας του αιφνιδιασμού(+ την υπεροπλία τους), στον οποίο υπολόγιζαν οι Ιάπωνες για τον αεροπορικό βομβαρδισμό της αμερικανικής βάσης στα Midway, δεν εξασφαλίζει κανένα πλεονέκτημα. Οι Ιάπωνες εκτός του ότι ο κώδικας επικοινωνίας τους είχε παραβιαστεί δεν διαθέτουν ούτε συστήματα ραντάρ και τηρούν σιγή ασυρμάτου κατά τη διάρκεια της επιχείρησης. Επίσης τα θωρηκτά τους δεν τους έδωσαν το παραμικρό πλεονέκτημα διότι παρέμειναν θεατές.
Ο υποναύαρχος Ναγκούμο επικεφαλής της μισής(4) Ιαπωνικής δύναμης αεροπλανοφόρων, αρχικά είχε διατάξει να φορτωθούν βόμβες στα αεροπλάνα για βομβαρδισμό στα νησιά Midway με δεύτερο Ιαπωνικό αεροπορικό κύμα. Μετά όμως από αναφορά Ιαπωνικού αναγνωριστικού αεροπλάνου ότι τελικά εντόπισε την θέση των Αμερικανικών αεροπλανοφόρων ο Ναγκούμο άλλαξε γνώμη και διέταξε να φορτωθούν τορπίλες για άμεση επίθεση στα αμερικανικά αεροπλανοφόρα. Αυτή ήταν η μοιραία απόφαση διότι την ίδια στιγμή γύρισαν τα αεροπλάνα του πρώτου ιαπωνικού αεροπορικού κύματος και ζήτησαν επιτακτικά να προσγειωθούν λόγω εξαντλήσεως καυσίμων. Οι Ιάπωνες τεχνικοί καταστρώματος εργάζονταν με απίστευτη ταχύτητα και πειθαρχία αλλά ενάντια σε κάθε Ιαπωνική πρόβλεψη τα 4 αεροπλανοφόρα της ομάδας του Υποναυαρχου Ναγκούμο θα δεχτούν αιφνιδιαστική επίθεση αμερικανικών τορπιλοβόλων αεροπλάνων.
Ιαπωνικά καταδιωκτικά τα εμπόδισαν όσο μπόρεσαν αλλά σχεδόν ταυτόχρονα τα Ιαπωνικά αεροπλανοφόρα δέχτηκαν και επίθεση αμερικανικών αεροπλάνων κάθετης εφόρμησης(Douglas SBD Dauntless).
Οι Αμερικανοί επιτέθηκαν τη στιγμή που τα καταστρώματα των ιαπωνικών αεροπλανοφόρων ήταν γεμάτα με ιαπωνικά αεροπλάνα που άλλα προσγειώνονταν(πρώτο κύμα) και άλλα απογειώνονταν(δεύτερο κύμα) και χιλιάδες τόνους βομβών και τορπιλών που ήταν "χύμα" στο κατάστρωμα προς φόρτωση στο μεγαλύτερο ποσοστό του δεύτερου ιαπωνικού κύματος που ακόμα δεν είχε απογειωθεί.
Οι αμερικανικές βόμβες έσκασαν "κέντρο" στα καταστρώματα των Ιαπωνικών αεροπλανοφόρων . Ακολούθησαν διαδοχικές εκρήξεις, ανθρώπινες κραυγές, μια τρομακτική κόλαση πυρός και απίστευτες εικόνες. Μέσα σε μόνο πέντε λεπτά -μεταξύ 10.25′ και 10.30′ - του πρωινού της 4ης Ιουνίου 1942, η σύγκρουση στον Ειρηνικό θα κριθεί οριστικά υπέρ των Αμερικανών.
Ο υποναύαρχος Νagumo
Το αποτέλεσμα ήταν να βυθιστούν 4 Ιαπωνικά αεροπλανοφόρα και ένα καταδρομικό, ενώ οι Ιάπωνες κατάφεραν να βυθίσουν μόνο ένα Αμερικανικό αεροπλανοφόρο, το USS Yorktown και μόνο ένα αντιτορπιλικό, το USS Hammann.
Η μεγάλη απώλεια(η μισή δύναμη των αεροπλανοφόρων τους και τα ποιοτικά καλύτερα εξ αυτών) ήταν σοβαρότατο πλήγμα για τον Ιαπωνικό στόλο. Η αδυναμία αντικατάστασής τους από τα Ιαπωνικά ναυπηγεία, περιόρισε την ναυτική δράση των Ιαπώνων κατά τη συνέχεια του πολέμου.
