Οι Βάσεις Κατασκοπείας Ρωσίας και Κίνας στην Κούβα: Ιστορία, Τεχνολογία και Γεωπολιτική Σημασία

 

Γράφει ο Γιώργος Χ

Η Κούβα, ένα νησί μόλις 150 χιλιόμετρα από τις ακτές των Ηνωμένων Πολιτειών, διατηρεί έναν ιδιαίτερο γεωστρατηγικό ρόλο εδώ και δεκαετίες. Από την εποχή του Ψυχρού Πολέμου, η εγγύτητά της στις ΗΠΑ έκανε την Αβάνα ιδανικό σημείο για εγκαταστάσεις ηλεκτρονικής κατασκοπείας. Η χώρα αποτέλεσε κέντρο στρατηγικής συνεργασίας πρώτα με τη Σοβιετική Ένωση και σήμερα με τη Ρωσία, ενώ τα τελευταία χρόνια αναφέρονται και υποψίες για κινεζική παρουσία.

Η Βάση SIGINT του Λούρδες (Lourdes): Το Ίνδαλμα της Κατασκοπείας του Ψυχρού Πολέμου

Η εγκατάσταση Lourdes SIGINT station δημιουργήθηκε το 1962 και αποτέλεσε την πιο σημαντική βάση ηλεκτρονικής κατασκοπείας που η Σοβιετική Ένωση (και μετέπειτα η Ρωσία) λειτουργούσε εκτός του σοβιετικού εδάφους. Η βάση χρησιμοποιήθηκε για δεκαετίες για να παρακολουθεί στρατιωτικές και πολιτικές επικοινωνίες των ΗΠΑ και άλλων δυτικών χωρών.

Τοποθεσία & Συντεταγμένες

• Lourdes SIGINT station (κοντά στην Αβάνα, Κούβα)
  22°59′00″ N 82°27′47″ W ή 22.98333°, −82.46306° περίπου στον χάρτη.
  
  

Αυτή η βάση κάλυπτε περίπου 73 km² και έως 1.500 προσωπικό από τη σοβιετική KGB, GRU και κουβανικές υπηρεσίες πληροφοριών. Η λειτουργία της σταμάτησε επισήμως το 2002 για οικονομικούς λόγους, ωστόσο υπάρχουν αναφορές περί πιθανής επαναλειτουργίας ή αξιοποίησης του χώρου για νέες επιχειρήσεις συλλογής πληροφοριών.

Η τεχνολογία στη βάση περιλάμβανε υψηλής ισχύος δίσκους και συστήματα παρακολούθησης που μπορούσαν να αναλύουν τηλεφωνικές κλήσεις, φαξ, δεδομένα και στρατιωτικές επικοινωνίες των ΗΠΑ και συμμάχων τους. 

Σύγχρονες Υποδομές Εντοπισμού Σημάτων (SIGINT) στην Κούβα

Παρά το κλείσιμο του Λούρδες, η Κούβα διατηρεί και αναπτύσσει άλλες εγκαταστάσεις που θεωρούνται κρίσιμες για την ηλεκτρονική παρακολούθηση στην περιοχή:

Bejucal: Κύριο Σύγχρονο SIGINT Κέντρο

Bejucal SIGINT Complex (νότια της Αβάνας)

Συντεταγμένες: 22°56′54.5″ N 82°21′46.29″ W.

Το Bejucal είναι σήμερα το πιο ενεργό και πιθανώς κύριο SIGINT συγκρότημα στην Κούβα. Βρίσκεται σε λόφους νότια της Αβάνας και οι δορυφορικές εικόνες δείχνουν πρόσφατες αναβαθμίσεις και νέες εγκαταστάσεις, συμπεριλαμβανομένης πιθανής RADAR ή ELINT υποδομής.

Αυτό το σημείο έχει ιστορική σημασία – εκεί είχαν εγκατασταθεί σοβιετικοί πύραυλοι κατά τη διάρκεια της Κουβανικής Πυραυλικής Κρίσης του 1962.

Η παρουσία μεγάλων δομών κεραίας και ραντάρ υποδηλώνει ότι το Bejucal παρακολουθεί σήμερα ένα ευρύ φάσμα σημάτων, πιθανώς από στρατιωτικές επικοινωνίες μέχρι δορυφορικά δεδομένα των ΗΠΑ και άλλων χωρών.

Wajay: Μικρότερο αλλά Αναπτυσσόμενο SIGINT Συγκρότημα

Wajay SIGINT site (βορειοδυτικά του Bejucal)

Συντεταγμένες: 23°00′27.63″ N 82°25′13.48″ W.

Το Wajay παρουσιάζει σταδιακή ανάπτυξη τις τελευταίες δύο δεκαετίες, με μεγάλο αριθμό κεραιών και υποδομών, που υποδηλώνουν λειτουργία συλλογής σημάτων υψηλής πολυπλοκότητας. Η παρουσία περιπολιών και φραγμάτων υποδεικνύει στρατιωτική χρήση

Calabazar: Υποδομές Παρακολούθησης στην Περιοχή της Αβάνας

Η περιοχή Calabazar κοντά στη Αβάνα φιλοξενεί ένα μικρό στρατιωτικό σύμπλεγμα με πολλές παραβολικές και άλλες κεραίες, συμβατικές με εγκαταστάσεις SIGINT.

Η ακριβής θέση είναι δυτικά της Αβάνας, εντός της επαρχίας, αλλά δεν είναι διαθέσιμη δημόσια με συγκεκριμένες συντεταγμένες. Οι δορυφορικές εικόνες όμως δείχνουν έναν χώρο με συγκεντρωμένο εξοπλισμό ηλεκτρονικής συλλογής

El Salao: Ανατολική Κούβα και Εν δυνάμει Παρακολούθηση του Γκουαντάναμο

El Salao SIGINT site (ανατολικά)

Συντεταγμένες: 20°00′19.16″ N 75°44′48.49″ W.

Αυτή η νέα εγκατάσταση βρίσκεται στην επαρχία Santiago de Cuba, στην ανατολική πλευρά του νησιού. Πρόσφατες δορυφορικές εικόνες δείχνουν μεγάλης διαμέτρου CDAA (Circularly Disposed Antenna Array), ικανή να ανιχνεύει σημάτα σε μεγάλες αποστάσεις.

Η θέση είναι στρατηγική καθώς βρίσκεται σχετικά κοντά στη βάση των ΗΠΑ στο Guantanamo Bay, αυξάνοντας την πιθανότητα παρακολούθησης στρατιωτικών δραστηριοτήτων εκεί.

Οι Κατηγορίες για Κινεζική Παρουσία και Αντιδράσεις

Παρά το γεγονός ότι η Κούβα και η Κίνα αρνούνται την ύπαρξη «στρατιωτικών» βάσεων στο έδαφος της Κούβας, αναφορές από την αμερικανική κυβέρνηση και ανεξάρτητους αναλυτές δείχνουν ότι η Κίνα πιθανόν έχει πρόσβαση σε μερικές από αυτές τις εγκαταστάσεις SIGINT, ιδιαίτερα στο Bejucal, Wajay και Calabazar.

Ορισμένοι πολιτικοί στην Ουάσιγκτον έχουν υποστηρίξει ότι η ανάπτυξη τέτοιων υποδομών επιτρέπει στην Κίνα την παρακολούθηση στρατιωτικών επικοινωνιών, δορυφορικών σημάτων και ενδεχομένως ναυτικών κινήσεων των ΗΠΑ και των συμμάχων τους.

Αντιθέτως, το κουβανικό υπουργείο εξωτερικών έχει χαρακτηρίσει αυτές τις αναφορές ως ψευδείς ή υπερβολικές, υποστηρίζοντας ότι δεν υπάρχει επίσημος στρατιωτικός ή κατασκοπευτικός ρόλος κινεζικών στρατευμάτων ή εγκαταστάσεων στο έδαφος της Κούβας.

Η παρουσία ή οι υποψίες ύπαρξης ξένων εγκαταστάσεων SIGINT στην Κούβα έχουν σημαντικές γεωπολιτικές συνέπειες:

1) Για τις ΗΠΑ, αποτελούν εθνικό ζήτημα ασφαλείας, δεδομένης της εγγύτητας των βάσεων στο αμερικανικό έδαφος.

2) Για τη Ρωσία, η Κούβα είναι ένα ιστορικός σύμμαχος και εν δυνάμει σημείο επανεμφάνισης μυστικών επιχειρήσεων.

3) Για την Κίνα, η συνεργασία με την Κούβα εντάσσεται σε μια παγκόσμια στρατηγική αύξησης της συλλογής πληροφοριών και παρακολούθησης. 

ΚΑΤΑ ΣΥΝΕΠΕΙΑ η ανατροπή του καθεστώτος στην Κούβα καθίσταται ΕΠΙΤΑΚΤΙΚΗ ανάγκη για τις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής ώστε Ρώσοι και Κινέζοι να χάσουν τις βάσεις υποκλοπών και πληροφοριών που έχουν στο έδαφος της Κούβας στην πιο κρίσιμη στιγμή για όσα ακολουθούν.

Μαζί με ότι έγινε στη Βενεζουέλα και τη στέρηση του πετρελαίου κι από το Ιράν, η Κίνα θα βρεθεί σε ΤΕΡΑΣΤΙΟ γεωστρατηγικό δίλημμα ή να εγκαταλείψει τους στόχους της ή να επιλέξει τον πόλεμο με εισβολή στην Ταϊβάν. 

Το δίλημμα αυτό θα είναι ιστορικά ισοδύναμο με αυτό της Ιαπωνικής Αυτοκρατορίας το 1941.